English translation below

Ngày 23/2, trả lời câu hỏi của phóng viên đề nghị cho biết phản ứng của Việt Nam về việc ngày 22/2/2008, Toà phúc thẩm liên bang Hoa Kỳ tại New York đã ra phán quyết bác đơn kiện của các công dân Việt Nam, nạn nhân chất độc da cam/điôxin chống các công ty hoá chất Hoa Kỳ về việc sử dụng chất độc da cam/điôxin trong chiến tranh Việt Nam, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao, ông Lê Dũng, nêu rõ:

Phán quyết sai lầm và bất công của Toà phúc thẩm liên bang Hoa Kỳ ngày 22/2/2008 đã làm cho nhân dân Việt Nam rất bất bình. Phán quyết này đã phủ nhận một sự thật là chất độc da cam/điôxin mà quân đội Hoa Kỳ sử dụng trong chiến tranh ở Việt Nam đã gây ra hậu quả hết sức nặng nề cho con người và môi trường Việt Nam, cho dù điều này đã được nhiều công trình nghiên cứu của các nhà khoa học thế giới, trong đó có các nhà khoa học Hoa Kỳ, khẳng định. Điều hết sức đáng tiếc là Toà phúc thẩm liên bang Hoa Kỳ lại đưa ra phán quyết như vậy trong khi Chính phủ Hoa Kỳ đang có những nỗ lực hợp tác với Việt Nam để khắc phục hậu quả của chất độc da cam/điôxin.

Giải quyết những hậu quả của chất độc da cam/điôxin là vấn đề nhân đạo hết sức bức xúc. Chiến tranh đã kết thúc gần 40 năm, nhưng hậu quả của chất độc da cam/điôxin vẫn còn tiếp tục ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống kinh tế-xã hội Việt Nam. Hàng triệu người Việt Nam, nạn nhân chất độc da cam/điôxin vẫn phải hàng ngày chịu đựng nỗi đau cả về thể xác và tinh thần. Các công ty Hoa Kỳ sản xuất chất độc da cam/điôxin phải ý thức rõ điều này và cần góp phần thiết thực vào việc giải quyết hậu quả của chất độc da cam/điôxin, thực hiện ngay trách nhiệm pháp lý, tinh thần và đạo lý của mình, không chỉ đối với các cựu chiến binh Mỹ, mà cả với các nạn nhân ở Việt Nam.

Đòi hỏi của các nạn nhân chất độc da cam/điôxin Việt Nam là hoàn toàn chính đáng. Chúng tôi tin tưởng rằng cộng đồng quốc tế, trong đó có nhiều tổ chức, cá nhân Hoa Kỳ, sẽ tiếp tục sát cánh với các nạn nhân chất độc da cam/điôxin Việt Nam trong cuộc đấu tranh đòi sự thật công lý này.

Ông Trần Xuân Thu – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam khẳng định, đây là một quyết định hết sức phi lý, không công bằng và không phù hợp với thực tế mà những nạn nhân chất độc da cam Việt Nam phải hứng chịu. Chất độc da cam/dioxin không chỉ tác hại đến con người mà cả môi trường sống của Việt Nam.

Ông Trần Xuân Thu kêu gọi nhân dân yêu chuộng hoà bình trên thế giới và đặc biệt là nhân dân Việt Nam cùng lên tiếng phải đối quyết định này và ủng hộ các nạn nhân chất độc da cam/ dioxin trong các vụ kiện tiếp theo của họ.

Hiện nay Việt Nam có khoảng 3 triệu người bị phơi nhiễm chất độc da cam đang hàng ngày chống chọi với nhiều chứng bệnh quái ác như ung thư, sinh quái thai và nhiều bệnh khác. Vì thế đây còn là một quyết định vô nhân đạo.

Hội Vũ
(Nguồn BNG-VOV)

NEW YORK — A federal appeals court on Friday rejected an effort by Vietnamese victims of Agent Orange to reinstate claims that U.S. companies committed war crimes by making the toxic chemical defoliant used in the Vietnam War.

The 2nd U.S. Circuit Court of Appeals in Manhattan said it agreed with U.S. District Judge Jack B. Weinstein, who ruled in March 2005 in Brooklyn that Agent Orange was used to protect U.S. troops against ambush and not as a weapon of war against human populations.

“It is significant that plaintiffs nowhere allege that the government intended to harm human beings through its use of Agent Orange,” the three-judge panel said.

Jonathan C. Moore, a lawyer for the Vietnamese plaintiffs, said he was deeply disappointed.

“It’s both an unjust and an immoral outcome,” he said, and promised to appeal to the U.S. Supreme Court.

A lawyer for the companies did not immediately return a telephone call seeking comment.

Monsanto, Dow Chemical and more than a dozen other companies, including Hercules Inc., Occidental Chemical Corp, Thompson Hayward Chemical Co., Harcros Chemicals Inc. and Uniroyal Chemical Co. Inc., were named in the case.

In November 1961, President Kennedy approved the launch of Operation Trail Dust, a campaign of military herbicide operations in Vietnam designed to prevent the enemy from using vegetation for cover and sustenance.

Lawyers for Vietnamese people sued U.S. companies, saying the program caused miscarriages, birth defects, breast cancer, ovarian tumors, lung cancer, Hodgkin’s disease and prostate tumors.

They said the military’s use of Agent Orange violated international, domestic and Vietnamese law and that companies aided the violations or committed their own by helping the military. They sought unspecified compensatory and punitive damages and an environmental cleanup program.

Lawyers for the companies and the U.S. government had argued that there was no evil intent when Agent Orange was used to clear the Vietnamese landscape for troops.

Agent Orange has been linked to cancer, diabetes and birth defects among Vietnamese soldiers and civilians and American veterans.

In 2002, the United States and Vietnam signed a memorandum of understanding providing for scientists from both governments to work together to determine the effects of Agent Orange on people and ecosystems, along with methods and costs of treatment and environmental remediation.

The United States, though, has never agreed it has a legal duty to provide funds or assistance to remediate harms allegedly caused by Agent Orange.

In a separate opinion, the appellate court also said companies are protected from lawsuits brought by U.S. military veterans or their relatives because the law protects government contractors in certain circumstances who provide defective products.

The post The US Court of Appeals delivered a mistaken and unjust decision appeared first on VAORRC.

Ước tính từ năm 1961 đến năm 1971, khoảng 77 triệu lít chất diệt cỏ, trong đó có 49,3 triệu lít chất Da cam, có chứa hơn 360 kí chất tạp nhiễm dioxin, đã được phun rải nhiều lần trên diện tích khoảng 2,2 triệu hécta đất đai ở miền nam Việt Nam [1].

Các nghiên cứu cho thấy hàm lượng TCDD rất cao trong cơ thể người Việt Nam, trong lớp trầm tích dưới đáy sông hồ, trong đất, trong sinh vật và trong thực phẩm chỉ có ở một số vùng miền nam Việt Nam, chứng tỏ bị ô nhiễm chất Da cam [4,6].

Các loại dioxin được biết đến là những nhân tố gây nguy cơ ung thư cao,suy giảm miễn dịch, rối loạn sinh sản và phát triển, gây tổn tươnglên hệ thần kinh trung ương và ngoại vi [2,3,5].

Các nghiên cứu do cộng đồng khoa học quốc tế thực hiện cho thấy mối liên hệ giữa phơi nhiễm chất diệt cỏ và hệ quả của sức khoẻ như ung thư, bệnh về sinh sản, suy giảm miễn dịch, thiếu nội tiết, tổn thương hệ thần kinh, và tác động gây bệnh khác, có thể gây dị tật bẩm sinh và rối loạn tình cảm ở trẻ em [3,5,7].

Những tác động tiêu cực này có thể có ở trẻ em do cha mẹ bị phun rải trực tiếp sinh ra [3].

Những bệnh hiện nay được Bộ Cựu chiến binh công nhận có liên quan đến phơi nhiễm chất Da cam khi phục vụ bao gồm: ung thư phần mềm, ung thư da chloracne, bệnh Hodgkin, đa u tuỷ, u limphô non-Hodgkin, rối loạn thần kinh ngoại vi cấp và bán cấp tính, bệnh da ứ porphyrin chậm (PCT), ung thư tiền liệt tuyến, ung thư hô hấp, tiểu đường loại 2, và bệnh nứt gai đôi cột sống ở con cái của cựu chiến binh [7,8].

Trong công trình nghiên cứu của Cơ quan Kiểm toán Chính phủ [GAO] năm 2004-2005 cho thấy, hàng năm, Chính phủ đã chi cho 160.000 cựu chiến binh mắc 4 bệnh phổ biến nhất khoảng 1,52 tỉ đôla tiền trợ cấp thương tật và 56 triệu đôla cho các khoản y tế [9].

Ước tính có ít nhất khoảng 2,1 triệu, cũng có thể có khoảng 4,8 triệu người đã hiện diện trong thời gian chất Da cam phun rải và rất nhiều người khác đã bị phơi nhiễm thông qua tiếp xúc với môi trường và thức ăn bị nhiễm độc [4,6,10].

Tồn lưu của các chất diệt cỏ khi vận chuyển, bơm nạp và cất giữ tại hoặc gần các căn cứ Không quân Hoa kỳ ở Việt Nam và chất Da cam được phun rải bằng trực thăng, bằng dụng cụ đeo vác, cũng như thông qua các hoạt động phun rải của Hải quân ở những nơi khác, đã gây ô nhiễm môi trường và thức ăn ở những vùng xung quanh, dẫn đến việc thường dân còn tiếp tục bị phơi nhiễm chất diệt cỏ cho đến tận ngày nay [2,4,6].

Bất chấp những công trình nghiên cứu khoa học nêu trên cho thấy mối liên hệ của bệnh tật với chất Da cam, các công ty hoá chất liên can vẫn cho rằng không có bằng chứng khoa học là chất Da cam gây bệnh tật.

Nhận biết rằng, kể từ khi thông qua Chính sách APHA Số 9124 vào năm 1991 có tiêu đề: “Những Hậu quả Còn Tiếp diễn của Cuộc Chiến tranh ở Việt Nam”, đã có những tiến bộ trong những lĩnh vực quan trọng như việc chấm dứt lệnh cấm vận Việt Nam và xây dựng các đạo luật để giải quyết các hậu quả sức khoẻ tâm sinh lý gây ra bởi chiến tranh lên các cựu chiến binh Mỹ tham gia cuộc chiến tranh ở Việt Nam và gia đình họ, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề nổi bật cần được giải quyết.

Do vậy, APHA:

Khuyến nghị Tổng thống Bush chỉ thị cho Bộ trưởng Bộ Cựu chiến binh tiếp tục giải quyết những tác động kéo dài lên sức khoẻ tâm sinh lý do chất Da cam/dioxin gây ra cho các cựu chiến binh Mỹ từng tham gia chiến tranh ở Việt Nam và gia đình họ;

Khuyến nghị chính quyền liên bang hỗ trợ nghiên cứu và tham gia tích cực của các trường giảng dạy về sức khoẻ cộng đồng, y học và nha học trong việc nghiên cứu hậu quả y tế của cuộc chiến tranh ở Việt Nam đối với tất cả những người tham dự, bị ảnh hưởng bởi chất Da cam/dioxin;

Khuyến nghị chính phủ Hoa kỳ và các công ty hoá chất liên can cung cấp tài nguyên dịch vụ cho những người bị khuyết tật trong những vùng tập trung đông nạn nhân của chất độc dioxin; cung cấp các dịch vụ y tế và chăm nom săn sóc cho những người bị tổn thương do chất Da cam; xây dựng các tổ chức hỗ trợ cộng đồng, bao gồm việc chăm lo sức khoẻ, và giáo dục, và dịch vụ chăm sóc lthường xuyên và thiết bị y tế để chăm sóc những người Mỹ và Việt Nam bị tổn thương; kể cả những dịch vụ cần bổ sung thêm khi phát sinh; và
Khuyến nghị nên tiếp tục trao đổi học thuật giữa các tổ chức Mỹ, giữa các cơ quan và tổ chức trong khu vực công tư và phía tương ứng ở Việt Nam nhằm cải thiện sức khoẻ của nhân dân Việt Nam và các cựu chiến binh Mỹ tham gia cuộc chiến tranh ở Việt Nam và gia đình họ;

Khuyến nghị chính phủ Hoa kỳ và các công ty hoá chất liên can phải chịu trách nhiệm khắc phục hay nỗ lực tẩy sạch những khu vực ở Việt Nam vẫn còn nhiễm hàm lượng cao chất dioxin.
Tham khảo:

Review of Literature on herbicides, Including Phenoxy Herbicides and Associated Dioxins. JRB Associates, Clement Associates, United States Veterans Administration. Department of Medicine and Surgery, 1992. Vol. 1.
Schecter, AJ, Gasiewicz, T. Dioxin and Health, 2nd edition. John Wiley and Sons. 2003,

– Health Risk Characteristics of Dioxins and Related Compounds, Jeanelle M. Martinez, Michael J. DeVito, Linda S. Birnbaum and Nigel Walker;
– Exposure Assessment: Measurement of Dioxins and Related Chemicals in Human Tissues, Arnold Schecter, Olaf Papke, Matian Pavuk, and Rachel E. Tobey;
– Human Health Effects of PCB’s, Mathew P. Longnecker, Susan A. Korrick, Kirsten B. Moysich;
– Epidemiological Studies on Cancer and Exposure to Dioxins and Related Compounds, Lenmart Hardell, Mickail Erickson, Olav Axelson, and Dieter Flesch-Janys;
– Reproductive and Developmental Epidemiology of Dioxins, Sherry Gr. Selevan, Anne Sweeney, and Marie Haring Sweeney).

International Agency for Research on Cancer (IARC) TCDD/Dioxin Report. World Health Organization. Volume 69, 1997.

Dwernychuk, W, Hoang Dinh Cau et al. Dioxin reservoirs in southern Vietnam—A Legacy of Agent Orange, Chemosphere 4, 2002.

USEPA website. Exposure and Human Health Reassessment of 2,3,7,8, Tetrachlorodibenzo-p-Dioxin (TCDD) and Related Compounds.

Schecter, A.J., Quynh, H.T., Pavuk, M., and Papke, O. “Food as a source of dioxin exposure in residents of Bien Hoa City, Vietnam.” Journal of Occupational and Environmental Medicine, 45(8): 781-788, 2003.

IOM (Institute of Medicine), 1994, Veterans and Agent Orange—Health effects of herbicides used in Viet Nam. Updates 1996, 1998, 2000, 2002, 2004. National Academy Press, Washington, D.C.

U.S. Department of Veterans Affairs website http://www1.va.gov/agentorange/ (accessed November 6, 2007).

U.S. Government Accounting Office Study on Agent Orange. Limited Information Available on civilians exposed in Vietnam and workers compensation claims, GAO-05-371, April 2005.

Stellman, Jeanne. The extent and patterns of usage of Agent Orange and other herbicides in Vietnam. Journal of Nature, Vol. 422: 681-687, April 2003.

THE AMERICAN PUBLIC HEALTH ASSOCIATION
Hội Y tế Cộng đồng Hoa Kỳ (APHA)
APHA GC Schedule
Chính sách
về chất Da cam
(Bản gốc tiếng Anh)

Policy Date: 11/6/2007
Chính sách số: 20078

thông qua Hội đồng Điều hành Hội APHA (Governing Council)
143 phiếu thuận / 19 phiếu chống
Mồng 6 tháng 11, năm 2007

* Đây là bản do Bà Susan M. Schnall, RN, FACHE, soạn, được Gs. Arnold J. Schecter, Chủ tịch Nhóm Việt Nam của Hội APHA ủng hộ.

The post Chất Da cam appeared first on VAORRC.

Nghiên cứu biến đổi một số chỉ tiêu sinh học về di truyền, miễn dịch, sinh hoá, huyết học ở bệnh nhân có nguy cơ phơi nhiễm với dioxin

Nguyễn Văn Tường, Phan Thị Phi Phi, Nguyễn Văn Nguyên, Trịnh Văn Bảo, Văn Ðình Hoa, Nguyễn Thị Hà, Ðỗ Trung Phấn, Nông Văn Hải, Bạch Khánh Hoà và
– Cộng sự.

The post Bản tóm tắt (Dioxin Abstract and Summary) appeared first on VAORRC.

Hanoi, June 1, 2007

The Vietnam War has passed for almost 30 years, yet several million Vietnamese are still suffering physically and mentally from diseases caused by the U.S. sprayings of dioxin laced toxic chemicals, particularly the Agent Orange. This responsibility, as a matter of course, should rest on the U.S.

On the occasion of the oral argument to be held in the U.S. Court of Appeals for the Second Circuit on Monday, June 18th, 2007 in New York, for the lawsuit filed by the Vietnamese victims of these toxic chemicals, we, along with our representative organization, the Vietnam Association for Victims of Agent Orange/Dioxin (VAVA), earnestly call upon all governments, organizations and our friends, far and near, all over the world, to raise strong voices, to make every effort in demanding this U.S court rise above any illegal and immoral pressure, to make a truly fair and just decision that results in affirming the liability of the U.S. companies, manufacturers and suppliers of these toxic chemicals, and hence due compensation for all their victims.

Our pain is a common, universal pain of all of humanity.

Justice for the Vietnamese victims of Agent Orange/Dioxin is justice for all other chemical victims in other countries, including the U.S.

Original Text

Hà Nội, ngày 01 tháng 06 năm 2007

Chiến tranh Việt Nam đã chấm dứt hơn 30 năm, nhưng nhiều triệu nạn nhân Việt Nam vẫn đang phải hàng ngày hàng giờ chịu đựng đau đớn về thể xác lẫn tinh thần do bệnh tật gây ra bởi việc rải chất độc hoá học có chứa dioxin, đặc biệt chất độc da cam. Trách nhiệm này tất yếu thuộc về Hoa Kỳ.

Nhân dịp Toà Phúc Thẩm Số Hai Hoa Kỳ mở phiên tranh tụng vào ngày 18/06/2007 tại New York để xét xử vụ kiện của các nạn nhân Việt Nam của những chất độc hoá học này, chúng tôi cùng với tổ chức đại diện, Hội Nạn Nhân Chất Ðộc Da Cam/Ðioxin Việt Nam, thiết tha kêu gọi các chính phủ, các tổ chức, anh em, bạn bè gần xa hãy lên tiếng và có những hành động thiết thực yêu cầu Toà án hãy bất chấp mọi sức ép phi pháp và phi đạo lý, có quyết định thật công minh, công bằng và  buộc các công ty Hoa kỳ đã sản  xuất và cung cấp những chất độc này phải chịu trách nhiệm bồi thường cho các nạn nhân chúng tôi.

Nỗi đau của chúng tôi cũng là nỗi đau chung của nhân loại.
Ðòi công lý cho nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam cũng là đòi công lý cho nạn nhân ở nhiều nước khác, kể cả ở Mỹ.

Cuộc đấu tranh vì công lý này là của tất cả chúng ta !

The post This struggle for justice depends on all of us! appeared first on VAORRC.

Seventy posters on display depict the spraying of Agent Orange over Vietnam by the US, Agent Orange victims and the environment destroyed by this toxic chemical.

The best 30 posters will be shown in the US during two years as an appeal for the international community’s assistance to Vietnamese Agent Orange victims. These posters will also be printed into handbooks to popularise among people.

The exhibition, which last until December 21, is jointly organised by the National Committee of Union of Vietnam Literature and Arts Associations, the Centre for Culture and Arts and the US Fund of Reconciliation and Development.

Cập nhật 10:29 ngày 17-12-2005

Tại Hà Nội, sáng 16-12, Ủy ban toàn quốc Liên hiệp các Hội Văn học – nghệ thuật Việt Nam, Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật tổ chức họp báo giới thiệu về Triển lãm tranh cổ động Tiếng vọng da cam. Phối hợp Quỹ Hòa giải và Phát triển của Mỹ, hai cơ quan nêu trên phát động và tổ chức cho các nghệ sĩ sáng tác tranh cổ động nhằm tố cáo tội ác rải chất độc do quân đội Mỹ gây ra ở Việt Nam, kêu gọi mọi sự thương yêu đùm bọc các nạn nhân, động viên khuyến khích họ vượt qua khó khăn vươn lên trong cuộc sống.

Ban tổ chức nhận được 104 tác phẩm của 81 tác giả. Hội đồng nghệ thuật lựa chọn 70 tác phẩm của 56 tác giả trưng bày tại triển lãm 29 Hàng Bài, Hà Nội.

Chiều 16-12, triển lãm khai mạc và mở cửa đến hết ngày 21-12. Sau triển lãm, 30 tác phẩm được chọn trưng bày tại Mỹ và sẽ phiên bản ra các ấn phẩm nhỏ để phổ biến rộng rãi.

The post Panel posters by Ha Huy Chuong on Agent Orange appeared first on VAORRC.

Một nạn nhân chất độc da cam Việt Nam độc tấu đàn bầu tại Pháp

Tối 31-10, buổi độc tấu đàn bầu của em Nguyễn Thanh Tùng, nạn chất độc da cam/dioxin và bị mù cả hai mắt, tổ chức tại phòng hòa nhạc thành phố Cahors, tỉnh Lot, cách thủ đô Paris (Pháp) hơn 500 km về phía Đông Nam, đã thành công ngoài mong đợi.

Nguyễn Thanh Tùng đã trình bày những bài dân ca của ba miền Việt Nam và một số nhạc phẩm của nước ngoài, trong đó có các nhạc phẩm của Brahms, Schubert, Adolph Dam. Người nghe như lắng hồn vào từng nốt đàn của Thanh Tùng và những tràng pháo tay đã vang lên không dứt mỗi khi Thanh Tùng kết thúc một bản nhạc. Để đáp lại thịnh tình của khán giả, Thanh Tùng đã đàn thêm bản nhạc Chopin bằng piano.

Thanh Tùng kết thúc buổi biểu diễn bằng những lời cảm ơn chân thành đồng thời kêu gọi nhân dân Pháp, nhân dân thế giới, bà con người Việt Nam đang sinh sống tại Pháp cũng như trên toàn thế giới tiếp tục ủng hộ và giúp đỡ để góp phấn làm giảm bớt nỗi đau của nạn nhân chất độc da cam/dioxin của Việt Nam, để công lý được thực hiện và để những thiệt thòi, mất mát của các nạn nhân được bù đắp.

Buổi độc tấu trên nằm trong khuôn khổ một loạt chương trình lưu diễn của Thanh Tùng tại thủ đô Paris và một số thành phố khác như Lon, Marseille, Roanne, Chalon-sur-Saône, Colmar.

Cuộc lưu diễn được tiến hành theo sáng kiến và sự bảo trợ của Hội “Việt Nam, trẻ em nạn nhân dioxin”, tổ chức đã đỡ đầu cho trẻ em nạn nhân chất độc da cam/dioxin của Việt Nam, trong đó có Thanh Tùng từ nhiều năm nay để các em vừa có thể học vừa cải thiện sức khỏe, vượt lên những khó khăn và đau khổ do chất độc da cam/dioxin gây ra.

The post Vietnam Children of Dioxin organizes tour of six cities in France appeared first on VAORRC.

Nhật ký những phi vụ Ông Mai Giảng Vũ đang chờ phi vụ rải chất khai quang của Mỹ tại Thiện Ngôn, Tây Ninh (năm 1971).

“Năm 1958-1959 tôi đi quân dịch dưới chế độ Ngô Đình Diệm. Sau đó một năm tôi trốn về phụ việc cho nha sĩ Trần Văn Thái – chú bà Trần Lệ Xuân, vợ Ngô Đình Nhu.

Năm 1965, ông Thái đi xuất ngoại, tôi chới với vì rơi vào diện trốn tái ngũ. Năm 1966, nhờ quen biết, tôi xin vào khu quân sự Long Bình của Mỹ, làm thư ký cấp phát hàng, quản lý kho vũ khí, nhận và xuất vũ khí, hóa chất.

Nhờ có xe Mỹ đón đưa nên không ai bắt tôi. Nhưng đến năm 1968 tôi bị bắt. Họ đưa tôi vào sư đoàn 25 (tiểu đoàn 350/25 bộ binh) Long An. Nhờ biết tiếng Anh người ta cho tôi làm thông dịch.

Vào một đêm, tôi đi cùng ba lính Mỹ được trang bị M79, đeo mặt nạ. Riêng ba người kia sau lưng còn đeo thùng sơn màu đen kèm với vòi xịt, có những dây quấn vòng quanh. Tôi được giao yểm trợ họ bơi qua sông xịt thuốc. Trong thâm tâm, tôi đinh ninh họ đang làm công việc như những chuyên viên y tế xịt thuốc sát trùng như mọi khi. Đơn vị tôi đóng gần đó. Chỉ tuần sau quay trở lại tôi thấy những đám dừa nước nơi đây đã tàn lụi.

Làm thông dịch thêm mấy tháng, bên không quân tuyển người, tôi xin sang đội “cơ khí và vũ khí trực thăng”. Tôi ký hợp đồng “vũ khí phi hành”. Họ đưa tôi ra Nha Trang học ba tháng. Sau đó tôi được bổ sung vào phi đoàn 221, sư đoàn 3 không quân Biên Hòa, tham gia các phi vụ đổ quân, cứu thương, tiếp tế…, đa số là đi đổ quân, biệt kích.

Tháng 4/1971, đi phi vụ cho Mỹ tại khu rừng tây bắc Thiện Ngôn, tỉnh Tây Ninh. Phi hành đoàn tôi tham gia gồm ba người, trong đó hai phi công Mỹ, tôi là người sửa chữa kỹ thuật. Tôi được thông báo chuyến bay này sẽ đi thăm tiền đồn ở Củ Chi, nhưng lính Mỹ đã quăng lên máy bay những thùng có đai bằng nilông, mã số đề gì không rõ, có dấu chéo, cảnh báo “dangerous” (nguy hiểm) và hình xương sọ.

Đầu thùng có dây rất mỏng manh, móc vào khoen. Máy bay cất cánh ở cao độ 1-2 km. Tôi được giao nhiệm vụ đến địa điểm nào chúng hô “hot” (tiếng lóng) thì tôi phải đạp nắp thùng bật ra để chất bột trong thùng bay tung tóe khắp nơi.

Tuần sau khi chở phái đoàn báo chí đi thăm chiến trường Campuchia, ngang qua khu rừng này tôi đã giật mình khi thấy cảnh hoang tàn kỳ lạ, những cây cổ thụ cao chót vót cũng trụi lá cành, cỏ tranh chết không còn một vạt… Cảm giác lo âu, ray rứt tội lỗi mơ hồ đã xuất hiện trong tôi. Tôi dò hỏi đó là chất gì mà có tác động nhanh và ghê gớm như vậy, nhưng chỉ được trả lời là chất diệt cỏ.

Tôi tiếp tục bị điều đi. Tại Lộc Ninh thả ba thùng, tại ngã ba Kreck ở Campuchia cũng đạp ba thùng… Tôi nhận ra danh nghĩa mà người Mỹ nói trong mỗi chuyến bay đều không trung thực, nói đi thăm tiền đồn nhưng thực chất là thả đạn dược, biệt kích. Tôi có báo cáo cấp trên nhưng họ không quan tâm. Khi xong phi vụ, phía lính Mỹ có thảo luận báo cáo tại sân bay Biên Hòa nhưng họ ngắt bộ đàm vô tuyến, không cho tôi nghe. Một thời gian sau, tôi bị rớt máy bay cách tây bắc Thiện Ngôn, Tây Ninh khoảng 10 phút bay, may mà tôi thoát chết.

Sau đó họ chuyển tôi sang thực hiện những chuyến đi bắn. Tôi báo không có sức khỏe vì thật lòng rất sợ hãi chuyện bắn giết, chỉ muốn tham gia đổ quân. Năm 1972, tôi được sang Hoa Kỳ học khóa “hàng rào điện tử” ở tiểu bang Florida, song đó cũng là thời điểm chuẩn bị ký hiệp định Paris nên ba tháng sau họ cho tôi về nước. Tháng 8/1972, họ đẩy tôi ra Đà Nẵng vào phi đoàn 239 sư đoàn 1 không quân Đà Nẵng.

Tôi lại được phân vào các phi vụ rải chất khai quang tại các khu rừng ở Quế Sơn (Quảng Nam), Mộ Đức, Hậu Nghĩa (Quảng Ngãi). Trong cuộc hành quân tái chiếm quận Ba Tơ, Quảng Ngãi, năm 1973 tôi bị thương. Một năm sau vào tháng 2/1974, tôi được giải ngũ”.

Nỗi đau 20 năm và mãi mãi

Từ năm 1980 – 2000 ông lần lượt chứng kiến cả ba đứa con trai bán thân bất toại rồi ra đi.

Ông Mai Giảng Vũ lập gia đình từ năm 1965, có hai cô con gái trước khi bị bắt lính. Vào lính, trong thời gian liên tục thực hiện các phi vụ rải chất khai quang, ông có thêm ba người con trai tên Mai Giảng Vinh, Mai Thế Quang và Mai Thế Huy sinh các năm 1970, 1973, 1975.

Ông xót xa kể: “Các cháu đẻ ra cũng bình thường, khi đẻ toàn hơn 3,5kg, nhưng cháu nào học đến lớp 3 là trở nên không còn đi được. Triệu chứng cả ba đều y nhau, mới đầu đi liểng xiểng, sau đó ưỡn ngực, té lên té xuống, vịn tường đi, không vịn được chúng phải lết đi, sau đó ngồi không vững, 15 tuổi bắt đầu nằm một chỗ. Đầu óc vẫn bình thường nhưng teo cơ, ép chân tay không còn cảm giác gì cả. Cổ họng teo lại, thực quản hẹp. Ăn uống cũng phải đút từng muỗng. 23 tuổi hai đứa chết, đứa sau thì hơn anh nó vài năm nữa”.

Hàng xóm cũng kể rằng gia đình ông Vũ đã đi khắp nơi chạy chữa nhưng đều nhận được những cái lắc đầu.

Trong căn nhà xiêu vẹo mỗi lần mưa là ngập hơn nửa mét, người ta từng chứng kiến ba đứa con ông nằm còng queo, chốc chốc thay nhau rên la “hừ… hừ”, người cha hết xoa bóp, trở mình cho đứa này lại đến đứa khác. Từ năm 1980 – 2000 ông lần lượt chứng kiến cả ba đứa con trai bán thân bất toại rồi ra đi. Mỗi đứa chết cách nhau khoảng ba năm, đứa cuối chết đúng ngày mồng 3 tết năm 2000.

Người mẹ tảo tần cũng chết cả tim gan, bà nói trong nước mắt: “Đứa đầu lết thì đứa kế tiếp đã không đứng được, đứa kế tiếp bắt đầu đi xiêu vẹo, vài năm sau là cả ba anh em nằm một chỗ. Tôi đi bán xôi chạy chợ lo mỗi ngày 50.000 đồng tiền thuốc men, còn cha nó phải ở nhà phục vụ chăm sóc chúng. Tôi rứt ruột đẻ ra mà sao chúng phải khổ sở mãi cho đến chết. Lúc sắp chết nó thèm ly nước mía mà cổ họng teo lại không làm sao uống được”.

Chị Nguyễn Thị Huệ, phụ trách lao động – thương binh & xã hội P.9, Q.11, cho biết: “Không chỉ oán hận chiến tranh, ông Vũ cứ mãi tự vấn lương tâm rằng gieo nhân nào gặp quả đó. Ông tâm sự với tôi khi ông thực hiện những phi vụ rải chất hóa học, ông đâu biết mức độ tàn phá như bây giờ. Ông thấy mình có tội, lương tâm cứ bị dằn vặt hoài”.

Là người hàng xóm và phụ trách Hội Chữ thập đỏ, xóa đói giảm nghèo của phường, chị Diêu Cần cũng chia sẻ với gia đình ông Vũ nhiều năm qua: “Hoàn cảnh gia đình ông Vũ khó khăn lắm, thuộc diện xóa đói giảm nghèo của phường, chúng tôi cũng rất đau lòng, tìm cách giúp đỡ nhưng cũng không được là bao…”.

Đưa chúng tôi xem lại những bức ảnh các con, ông Vũ nói với giọng căm phẫn: “Tôi cũng theo dõi thông tin, có ông đô đốc Mỹ cũng đưa con tham gia chiến tranh VN, rồi cháu ông ấy cũng ảnh hưởng… Còn tôi đã bị cái chất chết tiệt đó xâm nhập vào cơ thể gây ra nỗi đớn đau cho những đứa con tôi. Tiền bạc bao nhiêu cũng không vơi đi sự đau khổ, mất mát. Nếu cần nhân chứng, tôi sẵn sàng đứng ra tường trình từng phi vụ. Tôi sẵn sàng kể lại. Tha lỗi cho tôi và xin chia sẻ với những gia đình có các con như tôi… Tôi mong mọi người trong nước cũng như nước ngoài luôn ủng hộ để những nạn nhân đòi công lý. Tôi đã bị lừa dối và làm hại đến đồng bào. Không gì có thể làm vơi đi nỗi ân hận này”.

Ông Mai Giảng Vũ đang chờ phi vụ rải chất khai quang của Mỹ tại Thiện Ngôn, Tây Ninh (năm 1971).

Từ năm 1980 – 2000 ông lần lượt chứng kiến cả ba đứa con trai bán thân bất toại rồi ra đi.

The post Chuyện của một người từng tham gia rải chất độc da cam appeared first on VAORRC.